عبد الحسين شهيدى صالحى

210

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

34 ) ؛ آيهء ( فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ . . . ) ( انعام ، 125 ) ؛ آيهء ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ . . . ) ( توبه ، 28 ) ؛ آيهء ( وَ قالَ الْمَلِكُ إِنِّي أَرى سَبْعَ بَقَراتٍ . . . ) ( يوسف ، 43 ) ؛ آيهء غار ( إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ . . . ) . آيات را مفسر به شيوهء كلامى و مطالب حكمى مناسب و روح عرفانى بيان و تفسير و تأويل نموده است . نسخه‌اى از عصر مؤلف در كتابخانهء كاتب ابن سطور در كربلا موجود است . تفسيرهاى چندى از شهيد قاضى نور الله شوشترى ياد كرده‌اند كه عبارتند از : 1 ) الحاشية على تفسير البيضاوى الكبير ، شامل حواشى و تعليقات بر تفسير بيضاوى است كه تفسير و تأويل آيات و با مطالب كلامى و حكمى ممزوج با روح عرفانى ضمن بيان عقايد علماى ديگر چون ابو الفتوح رازى و امام فخر رازى و جار الله زمخشرى با استشهاد از اشعار عربى و فارسى نگاشته است . نسخه‌هائى از اين تفسير از جمله در كتابخانهء مدرسهء سپهسالار ( شمارهء 2095 ) موجود است ؛ 2 ) الحاشية على تفسير البيضاوى الصغير ، كه به شيوهء تفسير قبلى ولى مختصر از آن است . شيخ آقا بزرگ تهرانى و عبد الله افندى مىگويند قاضى نور الله مانند شيخ بهائى دو حاشيه بر تفسير بيضاوى دارد ؛ 3 ) الحاشية على كنز العرفان ، حواشى و تعليقاتى است بر تفسير كنز العرفان ؛ 4 ) انس الوحيد فى تفسير سورة التوحيد ، در بيان و شرح سورهء توحيد كه به شيوهء كلامى نگاشته شده است ؛ 5 ) مونس الوحيد فى تفسير آية العدل و التوحيد ، در شرح و بحث راجع به آيهء ( شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ . . . ) ( آل عمران ، 18 ) كه اعتراضات تفتازانى را بر زمخشرى رد كرده و مىگويد اولو العلم مراد همانا علماى عدل و توحيد هستند كه در شهادت به عدل و توحيد پروردگار با ملائكه مشاركت دارند ؛ 6 ) تفسير القرآن قاضى نور الله تسترى ، كه آية الله مرعشى در مقدمهء احقاق الحق مىگويد ( در چند مجلد كه در نوع خود عجيب و بىنظير است ) ؛ 7 ) التنوير فى